Năm 1964, đơn vị vũ trang nữ đầu tiên của tỉnh, từ người đội viên đến việc tổ chức, chỉ huy đều do phụ nữ đảm nhiệm, mang phiên hiệu C710 ra đời. Đơn vị còn có tên gọi khác là “Bộ đội Thu Hà” – tên của người chỉ huy đơn vị, hoạt động trên chiến trường Bến Tre suốt 10 năm liền (1964-1974) và đã lập nhiều chiến công xuất sắc.

(Ảnh: P.Y.)

Phụ nữ Mỏ Cày cũng có mặt trong cả lực lượng nữ đặc công thủy - binh chủng đòi hỏi sức chịu đựng gian khổ và bền bỉ về thể lực khi phải vật lộn với sóng nước, ngâm mình suốt cả ngày để tiếp cận mục tiêu địch. Trong bảng danh sách các liệt sỹ của đơn vị đặc công thủy của tỉnh có Nguyễn Thị Thủy, hy sinh khi đánh cầu Chẹt Sậy; Lê Thị Hồng hy sinh ở trận Phước Hiệp.

Giai đoạn từ năm 1969- 1975 là thời kỳ khó khăn ác liệt nhất trong kháng chiến chống Mỹ ở Bến Tre. Dù vậy, người Bến Tre đoàn kết đấu tranh bảo vệ nhau, chống bắt thanh niên đi lính, chống vơ vét, cướp bóc, chống khủng bố gia đình cách mạng.

Ở Mỏ Cày, nhiều chị đã kiên quyết không chịu kêu gọi chồng, con em mình ra chiêu hồi nên bị địch bắt đánh đập rất dã man.

Các chị đã tiếp tế lương thực, thuốc chữa bệnh, cung cấp các mặt hàng nhu yếu phẩm cho cách mạng. Mặc dù có lúc gia đình mình phải ăn khoai thay cơm nhưng các chị, các mẹ dành phần gạo cho bộ đội ăn để có sức khỏe chiến đấu.

Năm 1974, ở các vùng mới mở ra, lực lượng phụ nữ đã nhanh chóng vận động nhân dân trở về bám trụ sản xuất, tham gia các phong trào tại địa phương, đóng góp nuôi quân.

Ở các vùng địch kềm kẹp, các chị tổ chức đấu tranh chống bắt lính, chống vào phòng vệ dân sự, chống bắt gia đình cách mạng ngủ giữ cầu, giữ bót. Kết quả có hàng trăm thanh niên đã chạy ra vùng giải phóng xin công tác, gia nhập du kích chiến đấu.

10 giờ 45 phút ngày 30/4/1975, được sự chỉ đạo của Huyện uỷ, kết hợp với lực lượng vũ trang, chị em đã vận động bà con bao vây áp sát các mục tiêu. Vận động các gia đình binh sĩ xông vào đồn loan tin Dương Văn Minh đầu hàng, kêu gọi binh lính đầu hàng.

Đêm 30/4, rạng sáng 1/5/1975, địch ở các đồn lần lượt buông súng đầu hàng. Mỏ Cày được hoàn toàn giải phóng lúc 9 giờ ngày 1/5/1975.

Qua 9 năm kháng chiến chống Pháp, 21 năm kháng chiến chống Mỹ, phụ nữ Mỏ Cày đã tổ chức 741 cuộc đấu tranh chính trị, 93 cuộc tham gia trong đội hình do tỉnh tổ chức, với hơn 6 vạn lượt người tham gia; tổ chức 202 cơ sở đưa vào hàng ngũ của địch phục vụ cho ta diệt 86 đồn, tua, cung cấp hàng ngàn tin bí mật của địch; tham gia tải thương, cứu chữa, nuôi dưỡng hơn 600 thương, bệnh binh; phục vụ hoàn thành 360 trận đánh; trực tiếp tổ chức chiến đấu 43 trận lớn nhỏ, diệt 36 đồn, tua; chiến đấu phòng ngự bảo vệ căn cứ, đội hình đóng quân 82 trận; diệt và loại khỏi vòng chiến đấu 485 tên, bắt sống 95 tên; tham gia đào kênh, xây dựng căn cứ kháng chiến gần 1 triệu ngày lao động; đào 415 hầm bí mật nuôi giấu cán bộ; vót hơn 2 triệu cây chông; làm rào xã, ấp chiến đấu hơn 10.000km; vận động 563 binh sĩ nguỵ trở về với cách mạng, mang theo 275 súng và hàng chục ngàn viên đạn các loại; vận động trên 15 ngàn thanh niên thoát ly vào lực lượng vũ trang các cấp, trong đó có 1.631 thanh nữ; vận động của cải đóng góp cho cách mạng hơn 1.000 tấn lương thực, thực phẩm, 51 lượng vàng.

Qua 2 cuộc kháng chiến, phụ nữ Mỏ Cày có 536 liệt sĩ, 381 thương binh, 159 bệnh binh, 526 mẹ Việt Nam anh hùng, 3 nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang, 152 người bị bắt tù đày, 78 người được tặng các danh hiệu dũng sĩ diệt Mỹ, diệt nguỵ.

Với những thành tích xuất sắc trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện Mỏ Cày vừa được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân vào cuối tháng 2/2010.

Phương Yến